Evolución da resistencia palestina: De levantamentos populares á desobediencia global

with Non hai comentarios

A resistencia palestina estrutúrase desde o Mandato Británico (1920-1948) mediante formas adaptativas fronte á represión colonial. O Gran Levantamento Árabe (1936-1939) constituíu o primeiro episodio de mobilización popular a gran escala, articulado a través dunha longa folga xeral, comités locais e redes comunitarias. A participación das mulleres foi fundamental neste período, tanto na organización social como na loxística, a transmisión de información e o sostemento das comunidades en resistencia.

Tras a Nakba de 1948 e, posteriormente, coa ocupación militar iniciada en 1967, emerxeron novas estratexias baseadas na supervivencia colectiva e na autonomía económica. A agricultura, as cooperativas e o mantemento da vida no territorio convertéronse en ferramentas centrais de resistencia fronte á confiscación de terras, asentando o principio do sumud (permanecer).

A organización nos cárceres israelís foi outro eixo clave: prisioneiros políticos palestinos desenvolveron sistemas colectivos de educación, formación política e apoio mutuo, convertendo os centros de detención en espazos de aprendizaxe e produción intelectual, malia as duras condicións de reclusión.

A Primeira Intifada (1987-1993) marcou un punto de inflexión metodolóxico ao consolidar a desobediencia civil masiva. Comités populares de base organizaron boicots económicos, redes de autoxestión, atención sanitaria comunitaria e formas alternativas de educación tras o peche de escolas por parte das autoridades militares. Este levantamento popular tivo un forte impacto internacional e contribuíu a visibilizar a realidade da ocupación máis alá da loita armada.

No século XXI, a resistencia palestina ampliouse cara a estratexias de presión global, destacando o movemento de Boicot, Desinvestimentos e Sancións (BDS), impulsado pola sociedade civil palestina desde 2005. Paralelamente, a resistencia cultural adquiriu un papel central: proxectos de preservación de sementes tradicionais, memoria oral, arquivos históricos e produción artística funcionan como ferramentas para protexer o patrimonio, afirmar a identidade colectiva e desafiar a narrativa da desaparición.

As tecnoloxías dixitais tamén transformaron as prácticas de denuncia e documentación. Plataformas de arquivo, xornalismo cidadán e mapeo colaborativo permiten rexistrar violacións de dereitos humanos, preservar a memoria histórica e manter redes de comunicación fronte á censura e ás restricións de mobilidade.

En conxunto, esta traxectoria histórica amosa que a resistencia palestina non se limita á confrontación directa, senón que se fundamenta na capacidade de construír alternativas sociais, económicas e culturais sostibles, mesmo baixo condicións extremas de ocupación e control.